Học giả Malaysia ủng hộ ‘gác tranh chấp, cùng khai thác’ Biển Đông

Học giả Malaysia ủng hộ 'gác tranh chấp, cùng khai thác' Biển Đông(Petrotimes) – Thời báo Hoàn cầu (Trung Quốc) vừa đăng bài phân tích của ông Oh Ei Sun, giảng viên tại Trường S. Rajaratnam School thuộc Viện Nghiên cứu Quốc tế Đại học Công nghệ Nanyang ở Singapore, cựu Tổng thư ký chính trị của Thủ tướng Malaysia Najib Razak. Trong đó, tác giả cho rằng, sáng kiến “gác lại tranh chấp, cùng nhau khai thác” vẫn là con đường tối ưu để làm dịu tình hình căng thẳng trên Biển Đông.

>> Philippines phớt lờ đề xuất “ba song song” của Ngoại trưởng Trung Quốc

>> Hé lộ lộ trình tuần tiễu phi pháp mới của Trung Quốc ở Biển Đông

>> Ngoại trưởng Trung Quốc nói gì về tiến trình xây dựng COC?

>> Ngoại trưởng Trung Quốc đang “bổn cũ soạn lại”?

Trước khi có COC hay tìm được một giải pháp nào cho tranh chấp Biển Đông, Trung Quốc và các bên liên quan vẫn cần phải thực hiện nghiêm túc, đầy đủ, hữu hiệu DOC

Theo ông Oh, quan hệ hữu nghị Trung Quốc và các nước Đông Nam Á đã có lịch sử trên 1.000 năm. Trong bối cảnh hiện tranh chấp lãnh thổ giữa một số nước thành viên ASEAN và Trung Quốc đang diễn biến căng thẳng và có nguy cơ leo thang ngoài ý muốn, mối quan hệ của khối ASEAN và Trung Quốc nói chung vẫn thân mật, tuy nhiên, cần xử lý hết sức thận trọng và khôn ngoan.

Ông Oh khẳng định thúc đẩy hợp tác thương mại là trọng tâm trong mối quan hệ giữa hai bên và hầu hết các nước ASEAN đều nhìn nhận tranh chấp lãnh thổ chỉ là một khía cạnh trong quan hệ của họ với Trung Quốc.

Về đề xuất tiến hành song song 3 giải pháp để giải quyết tranh chấp lãnh thổ giữa Bắc Kinh và các nước láng giềng Đông Nam Á của Ngoại trưởng Vương Nghị – tiến hành các cuộc đàm phán song phương giữa các bên liên quan trực tiếp, tiếp tục thực hiện Tuyên bố chung của các bên về ứng xử trên Biển Đông (DOC), “gác tranh chấp, cùng nhau khai thác”, ông Oh cho rằng đàm phán song phương có thể tiến hành dưới nhiều hình thức khác nhau. Đàm phán trực tiếp và tham vấn không chính thức có thể xúc tiến song song và việc các bên tranh chấp có thể cậy nhờ luật pháp quốc tế phân xử cũng là điều phổ biến trên thế giới mà Trung Quốc cần phải nhận thức được.

Theo ông Oh, Bắc Kinh có có thể không ủng hộ con đường giải quyết tranh chấp này nhưng nên lưu ý rằng, ngay trong quá trình xét xử, đàm phán hay tham vấn song phương trực tiếp vẫn có thể được tiến hành.

Thực tế, đã có hơn một trường hợp tranh chấp trên thế giới được đưa ra phân xử tại tòa án quốc tế nhưng cuối cùng lại được giải quyết song phương “bên ngoài tòa”.

Hầu hết các nước thành viên ASEAN sẽ nồng nhiệt hoan nghênh mong muốn “tiếp tục thực hiện DOC” của Trung Quốc và phần lớn trong số họ sẽ được “an ủi” khi Trung Quốc tuyên bố công khai đồng ý tham gia các cuộc đàm phán về Bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC).

Cựu Tổng thư ký chính trị của Thủ tướng Malaysia khẳng định: Một COC mà không có sự tham gia của Trung Quốc là không có ý nghĩa và một phần tham gia của Trung Quốc trong nỗ lực xây dựng bộ quy tắc cũng có vai trò sánh ngang với vai trò một vài nước có tiếng nói hoặc các cường quốc lớn.

Cuối cùng, theo ông Oh, khai thác chung các nguồn tài nguyên phong phú và rộng lớn của Biển Đông là ý tưởng đã được nêu ra từ vài thập kỷ trước. Vấn đề là ở chỗ thực tế chưa có bên nào đi đầu trong việc đề xuất một dự án cụ thể và khả thi.

Trung Quốc là một cường quốc lớn trong khu vực đồng thời là một bên tranh chấp, cần tăng cường và chủ động trong việc chỉ ra, dẫn dắt một dự án cụ thể và khả thi như vậy.

Một cách tiếp cận ít giáo điều, thực tế và linh hoạt hơn để giải quyết tranh chấp Biển Đông như sáng kiến này là cách giải quyết mang lại lợi ích tốt nhất cho cả hai bên ASEAN và Trung Quốc – những người đều mong muốn một mối quan hệ gần gũi hơn trong tương lai.

Minh Châu

Nguồn: petrotimes.vn
Vkyno (st)