Nguồn lực con người tiến ra biển khơi

Hướng biển, giữ biển bền vững – Kỳ 5

Trong công cuộc chinh phục khai thác và bảo vệ Biển Đông, để tiến ra biển một cách quyết liệt và vững chắc cần gấp rút đào tạo nguồn chất lượng cao, nghiên cứu cơ bản và ứng dụng về hải dương, quản lý tổng hợp biển đảo, luật gia về Luật Biển quốc tế và nhân lực kỹ thuật và phục vụ phát triển kinh tế biển nói chung.

Viện Hải dương học khảo sát rạn san hô ở Trường Sa 2007

Nghiên cứu, bảo tồn và phát triển tài nguyên biển

Biển Đông là biển lớn thứ ba trong số các biển trên Trái Đất và tại vùng biển này, đến nay đã phát hiện được khoảng 11 ngàn loài sinh vật cư trú trong hơn 20 kiểu hệ sinh thái điển hình. Không chỉ có nguồn lợi về thủy sản, khoáng sản (trong đó có dầu khí), giao thông, du lịch, ở đó còn có các nguồn lợi khác liên quan đến sự sống.

Vậy nguồn tài nguyên phong phú ở những vùng biển bao la, lâu nay là ngư trường truyền thống của Việt Nam, được gìn giữ, bảo tồn và phát triển thế nào?

Việc lựa chọn Nha Trang làm nơi xây dựng Viện Hải dương học chứng tỏ Nha Trang – Khánh Hòa có một vị trí chiến lược đối với tầm nhìn hướng ra Biển Đông, nhằm khai thác tài nguyên và bảo vệ chủ quyền quốc gia. Viện Hải dương học (năm1993 chính thức mang tên Viện Hải dương học) hơn 90 năm trước ngay sau khi thành lập, với sự tham gia của tàu De Lanessan đã mở rộng phạm vi nghiên cứu, thu thập thông tin, trong đó có các vùng khơi xa xôi là quần đảo Hoàng Sa (1926) và Trường Sa (1927), thiết lập hệ thống khảo sát định kỳ trên 572 trạm, đặc biệt là 2 trạm cố định ở Cầu Đá (Nha Trang) và ở quần đảo Hoàng Sa. Các chuyến khảo sát sau đó nghiên cứu rất đa dạng từ địa lý, địa chất, thủy văn động lực biển, đến sinh vật trên đảo và dưới biển và tiềm năng khai thác sử dụng tài nguyên…

Giờ đây, Viện Hải dương học đã và đang tiên phong trong nghiên cứu hải dương học và điều tra TN&MT biển trên Biển Đông, nghiên cứu và đào tạo để trang bị tri thức, thông tin và lực lượng cho công cuộc khai thác và bảo vệ Biển Đông.

Hướng nghiên cứu ứng dụng của Viện đã đóng góp cho xây dựng chiến lược quản lý tổng hợp đới bờ Việt Nam, xây dựng và quản lý các khu bảo tồn biển, cơ sở khoa học cho quản lý nguồn lợi và nuôi trồng thủy sản bền vững, nâng cao hiểu biết và đề xuất giải pháp quản lý các sinh vật gây hại, nguy hiểm.

Thành công các đề tài nghiên cứu từ đây đã và đang góp phần tạo công ăn việc làm, tăng thêm thu nhập cho người lao động, xoá đói giảm nghèo, góp phần phát triển kinh tế vùng ven biển và hải đảo, phát triển bền vững nghề nuôi trồng thủy sản trong nước. Các nghiên cứu ứng dụng cũng tăng cường tri thức tương tác giữa lục địa và biển, khắc phục và giảm nhẹ thiên tai, xây dựng công trình bờ.

Tiềm lực nghiên cứu với nguồn lực con người và thiết bị của Viện Hải dương học đang trở thành sức mạnh trong một chiến lược KH&CN biển, với hệ thống tổ chức và đầu tư tài chính hợp lý, sẵn sàng cho sự nghiệp tiến ra biển khơi của quốc gia.

Vẫn “trống” dự báo nhân lực biển

Tuy nhiên, nước ta chưa có chiến lược phát triển nguồn nhân lực biển nói chung. Các cơ sở đào tạo và các đơn vị sử dụng chưa có mối liên hệ hiệu quả. Việc dự báo đào tạo nhân lực kinh tế biển trong đó có ngành hàng hải chưa được quan tâm, rõ nhất là cách giao chỉ tiêu đào tạo cho các cơ sở đào tạo ĐH, CĐ hiện vẫn theo kiểu “bốc thuốc”, không dựa trên phân tích thị trường.

Trong khi nguồn nhân lực biển vừa thiếu về đội ngũ, ngành nghề, vừa thiếu chuyên gia các lĩnh vực đặc biệt, thì cơ cấu đào tạo nguồn nhân lực không được phân định rõ ràng, hợp lý. Hiện dịch vụ vận tải biển phát triển nhanh chóng, song đội ngũ sỹ quan, thuyền viên đang thiếu hụt nghiêm trọng, dù các cơ sở đào tạo đã tăng số học viên lên đáng kể. Trao đổi với Đại Đoàn Kết, TS. Lương Công Nhớ – Hiệu trưởng trường Đại học Hàng hải Việt Nam cho biết, năm 2014, trường tuyển sinh 4.700 SV (3.100 ĐH; 600 CĐ và 1.000 các hệ khác), chất lượng đảm bảo nhu cầu quốc gia và quốc tế.

Nhiều năm qua trường đã đi đầu và là cơ sở chính hoàn thành tốt sứ mệnh đào tạo nhân lực Hàng hải, Môi trường biển, song bất cập hiện nay là một số ngành như Hải dương, Thềm lục địa,…chưa có trường nào trong nước đào tạo. TS. Lương Công Nhớ mong muốn Nhà nước đầu tư đủ kinh phí để Đại học Hàng hải Việt Nam trở thành trường trọng điểm quốc gia, “việc cấp bách là cần mở rộng đào tạo cho các ngành còn thiếu”, TS Nhớ nói.

Cũng rất cần có cơ chế, chính sách khuyến khích thành lập các trung tâm, các trường đào tạo ngành dịch vụ cảng và logistics; các trường đào tạo nghề cung cấp nguồn nhân lực nghề chất lượng cao phục vụ lợi ích trực tiếp cho các doanh nghiệp.

Công bố 10 kỷ lục về biển đảo Việt Nam

Chào mừng Tuần lễ biển đảo Việt Nam (từ 1 đến 8-6), Tổ chức Kỷ lục Việt Nam đã công bố 10 kỷ lục về biển đảo Việt Nam với những cái nhất: Hoàng Sa, Trường Sa là quần đảo thuộc chủ quyền Việt Nam được đặt nhiều tên nhất; Hoàng Sa, Trường Sa là quần đảo thuộc chủ quyền Việt Nam có không gian lớn nhất, dài nhất, rộng nhất, sâu nhất, xa nhất và có nhiều đảo đá nhất…

BẢO HẠNH

Sẽ mở chuyên ngành đào tạo Luật Biển quốc tế

Để đấu tranh với sự ngang ngược của Trung Quốc, chúng ta phải sử dụng công lý, luật pháp để nhận được sự ủng hộ của quốc tế. Nhu cầu đào tạo chuyên gia trong lĩnh vực Luật Biển quốc tế là đòi hỏi vô cùng cấp bách. Tại tọa đàm khoa học mới đây về “Việc Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan trong vùng biển Việt Nam dưới góc độ pháp luật quốc tế”, TS. Phan Chí Hiếu – Hiệu trưởng trường ĐH Luật Hà Nội cho rằng, cần sớm mở chuyên ngành đào tạo Luật Biển quốc tế, có những luật sư, chuyên gia về Luật Biển quốc tế để đấu tranh, giành công lý và hoà bình cho đất nước. Ý tưởng này đã được nhà trường nung nấu từ giữa năm 2013, trước tình hình Biển Đông và sự gia tăng xung đột trên Biển Đông. ĐH Luật Hà Nội đang gấp rút hoàn thành đề án, trong năm nay sẽ trình Bộ GD-ĐT. Nhà trường sẽ dành nhiều những hỗ trợ học phí, học bổng, giáo trình cho sinh viên theo đuổi chuyên ngành này.

Lịch sử đã qua nhiều giai đoạn thăng trầm, nhưng một số điều không thay đổi. Đó là Biển Đông có vị trí to lớn trong quá trình phát triển của Việt Nam. Nguồn nhân lực đa dạng phải đáp ứng yêu cầu tiến ra biển, làm giàu từ biển và bảo vệ chủ quyền vững chắc. Việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho phát triển kinh tế biển, đảo đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ từ chủ trương tới các cơ chế khuyến khích phát triển và các chương trình đào tạo chuyên sâu của các trường ĐH, CĐ, trường nghề tại các thành phố ven biển nước ta, gắn với nhu cầu thực tế của các doanh nghiệp và các tổ chức xã hội, nghề nghiệp.

Cũng rất cần đánh giá và dự báo đúng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực của hệ thống quản lý nhà nước về biển và hải đảo, “đào tạo lại” nguồn nhân lực biển hiện có. Ưu tiên đào tạo con em ngư dân, người làm nghề biển, đội ngũ người lao động trên biển, đảo và ven biển.

Thanh Lê

Kỳ 6: Tạo cú hích đột phá hỗ trợ tam ngư

Nguồn: daidoanket.vn
Vkyno (st)

Kỳ 1: Tam ngư và biển đảo an toàn, giàu mạnh
Kỳ 2: Điều ước của ngư dân trước biển
Kỳ 3: Thành phố Cảng Xanh trong hội nhập
Kỳ 4: Hậu cần nghề cá – “bà đỡ” cho ngư dân

Advertisements