Tạo cú hích đột phá tam ngư

Hướng biển, giữ biển bền vững – Kỳ 6

Hiện thực hoá ước mơ tàu cá vỏ thép cho ngư dân là một trong những cú hích mang tính đột phá để ngư dân cả nước vươn khơi làm giàu trên biển bạc. “Làm sao chính sách khuyến khích nhanh đội tàu đánh bắt xa bờ, ngư dân yêu nghề bám biển không có vốn thì nhà nước hỗ trợ. Hỗ trợ tối đa nếu xảy ra rủi ro, ngân sách chi 100% bảo hiểm thuyền viên” – Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chỉ đạo tại phiên họp thường kỳ tháng 5-2014.

Tàu đánh cá lưới vây vỏ thép đầu tiên của ngành ngư nghiệp Việt Nam,
công suất trên 903CV, mang tên Hoàng Anh 01
Ảnh: Võ Minh

Tín hiệu vui

Bộ NN&PTNT sau hơn 1 tháng triển khai, đã hoàn thành dự thảo “Nghị định về một số chính sách phát triển thủy sản”, tiếp sức ngư dân vươn khơi. Tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 5, thảo luận dự thảo nghị định, các thành viên Chính phủ thống nhất quan điểm với Nghị định về một số chính sách đưa ra. Thông tin đáng chú ý là sắp tới có thể xem xét cho vay với ngư dân đóng mới, cải hoán, nâng cấp tàu khai thác hải sản, tàu dịch vụ hậu cần và sẽ được sử dụng chính những tài sản này để thế chấp vay vốn.

Về vốn vay đóng tàu vỏ thép, vật liệu mới, ngư dân được vay đến 90% tổng giá trị con tàu trong 10 năm, đóng tàu vỏ gỗ là 70% (gồm cả ngư cụ, thiết bị trên tàu) trong thời gian dài. Lãi suất cho vay chỉ 3-5%. Nếu chính sách này được ban hành sẽ tháo gỡ được “nút thắt” thiếu vốn cho bà con ngư dân trong việc hiện đại hóa đội tàu đánh cá. Ngư dân còn được vay vốn lưu động để hoạt động, bao gồm cả tàu khai thác và tàu làm dịch vụ.

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát tính toán, nguồn ngân sách nhà nước đầu tư xây dựng hạ tầng cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão, trạm bờ và trang thiết bị thông tin đầu cuối trên tàu khai thác hải sản, hạ tầng sản xuất giống, nuôi trồng thủy sản giai đoạn 2015-2020 khoảng 20.000 tỷ đồng. Hàng năm, ngân sách nhà nước sẽ hỗ trợ 435 tỷ đồng cho chương trình. Nguồn vốn tín dụng được chuẩn bị 10.000 tỷ đồng cho vay với lãi suất thấp nhất.

Hỗ trợ ngư dân bám biển cũng đang làm nóng nghị trường tại các phiên thảo luận về tình hình kinh tế-xã hội như những tín hiệu vui. Nhiều đại biểu kiến nghị, Quốc hội cần ban hành Nghị quyết dành cho ngư dân. Trong phân bổ ngân sách Nhà nước, nên cắt giảm những công trình, dự án chưa thật cần thiết để chuyển sang đầu tư cho ngư nghiệp.

Muốn… bền vững, phải vươn khơi

Phải đầu tư cho ngư dân, ngư nghiệp, vì ngư trường nay đã khác nhiều. Do khai thác tràn lan, không kế hoạch, nguồn hải sản ven bờ ngày một khan hiếm. Nếu không vươn khơi, nếu không có chính sách cấm đánh bắt hải sản mùa sinh nở, việc sử dụng những phương tiện hủy diệt, khai thác từ con cái đến con con rồi đến lúc, biển ven bờ nói riêng, biển nói chung chẳng còn gì mà khai thác nữa.

Vào dịp này năm trước, anh Bùi Xuân Trường, Đoàn trưởng đoàn đánh cá xã Giao Long (huyện Giao Thủy, Nam Định) đã tiến hành đóng mới con tàu công suất 250CV. Anh cho biết, năm qua, gần trăm con tàu trong đoàn đánh cá các anh có gần 20 con tàu đóng mới. Hiện đoàn cũng có 10 tàu đang đóng mới. Bởi tàu cũ, chưa nói đến việc đánh bắt kém, mà không thể đi xa, chịu đựng sóng gió…

Trường hợp của anh Trường cùng đoàn đánh cá ở cái xã ven sông Hồng này cũng là thực tế của ngư dân phía Bắc vốn quen khai thác ven bờ, nơi cửa sông. Những năm 70, 80 thế kỷ trước, tàu, thuyền chạy trên những nơi này nhiều khi gặp cá, tôm nhảy như mưa. Sát ven bờ có thể dùng tay không cũng bắt được tôm cá trên mặt sóng. Nay thì hiện trạng đã khác…

Khi cơ chế mở ra, đủ các loại hình đánh bắt ra đời. Ngư dân có khả năng thì đóng tàu lớn, không thì đóng thuyền nhỏ. Người không tiền mê nghề biển thì đi làm thuê. Cũng ở huyện cửa sông Hồng này, chỉ hai xã Giao Hải, Giao Long trước kia mỗi xã một HTX đánh cá, chỉ có một đội tàu chừng chục con thuyền máy công suất 16-33 CV, nay đã có một đội tàu khá hùng hậu khoảng gần trăm chiếc, có công suất từ trên 150- 250CV trang bị khá hiện đại, thành lập thành đoàn, tổ, nhóm giúp nhau trên biển…

Từ chỗ đánh bắt chủ yếu bằng thủ công nay sử dụng cơ giới, đời sống ngư dân đi biển cũng khấm khá dần. Thế nhưng hỏi về thu nhập, đa số các ngư dân nói: “Giàu thì chỉ có mấy ông tàu to…”. Mỗi năm đi biển, tùy cơ duyên, mỗi ông tàu to” cũng để ra được 300-500 triệu đồng. Nhiều chủ tàu xây được nhà kiên cố, có của ăn, của để…

Để có được thu nhập, nhanh làm giàu từ biển, không cách nào khác là phải vươn khơi. Ngư dân phía Bắc quen đánh bắt ven bờ đã phải vươn khơi. Ngư dân các tỉnh miền Trung, miền Nam với truyền thống đi khơi bao đời lại càng phải đóng tàu lớn ra khơi vững chãi.

Mong mỏi, ước mơ

Nhưng chỉ để đóng con tàu mới công suất 250CV, như anh Trường ở Nam Định đã đầu tư khoảng 700 triệu đồng, tính giá năm nay phải khoảng một tỷ. Phần lớn số tiền này anh phải đi vay, đến nay anh vẫn nợ ngân hàng hàng trăm triệu đồng, lãi suất trên 10-11%/năm, phải thế chấp hai giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, một của gia đình, một của bố mẹ anh…Những ngư dân như anh đều chung cảnh thế chấp sổ đỏ, chạy đôn, chạy đáo. Cũng theo phản ánh của các ngư dân, mỗi con tàu đóng mới chủ tàu đều phải nộp số tiền khoảng 16 triệu đồng làm “thủ tục” mới được phép ra khơi…Người làm ăn được đã thấy khó, người khó khăn thì chỉ dám nằm mơ. Đấy là chuyện làm ăn bình thường,”xuôi chèo, mát mái”, còn nếu gặp thiên tai, bão tố, hay bị tàu Trung Quốc chèn ép, phá hoại thì ngư dân chỉ biết than trời…

Để ngư dân vươn khơi, ngoài việc đóng tàu thuyền, phương tiện, ngư cụ, kỹ thuật đánh bắt, điều cần trực tiếp nhất hỗ trợ hậu cần khi ở xa khơi, khi ốm đau, tai nạn. Mong có những đội tàu hậu cần để họ không phải chạy tàu ra, vào – vốn rất tốn kém. Việc bảo quản, tìm nguồn tiêu thụ hải sản một cách ổn định, tránh ép giá cũng là vấn đề cần có chính sách cụ thể, đem lại lợi ích thực sự công bằng cho ngư dân.

Hơn bao giờ hết, hàng triệu ngư dân với hơn 117.000 tàu cá sản xuất trên biển đang trông chờ vào một chính sách đột phá – Nghị định của Chính phủ về chính sách phát triển thủy sản, một dự thảo, mà như ông Phạm Anh Tuấn, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản Bộ NN-PTNT cho biết, được Bộ NN-PTNT soạn thảo nhanh chưa từng có, chỉ 40 ngày.

Hy vọng với chính sách mới về phát triển thủy sản, ngư dân cả nước sớm được tiếp thêm sức mạnh vươn khơi. Mai đây trên ngư trường Hoàng Sa, Trường Sa và các vùng biển bao la của Tổ quốc rộng gấp đến ba lần đất liền này, rồi sẽ ngày càng nhiều thêm những con tàu hiện đại của ngư dân phấp phới cờ đỏ sao vàng tung bay, khai thác, làm giàu, khẳng định chủ quyền đất nước.

Mai Bình

Kỳ cuối: Hiên ngang Cảnh sát biển, Kiểm ngư Việt Nam

Nguồn: daidoanket.vn
Vkyno (st)

Kỳ 1: Tam ngư và biển đảo an toàn, giàu mạnh
Kỳ 2: Điều ước của ngư dân trước biển
Kỳ 3: Thành phố Cảng Xanh trong hội nhập
Kỳ 4: Hậu cần nghề cá – “bà đỡ” cho ngư dân
Kỳ 5: Nguồn lực con người tiến ra biển khơi

Advertisements